ჯაჭვაძისეული ადგილობრივი ვაზის ჯიშია, კერძოდ კახეთიდან. მისგან იწარმოება მშრალი სუფრის წითელი ღვინო. ჯაჭვაძისეულს ახასიათებს საშუალო ზრდა-განვითარება. ყურძენი სრულ  სიმწიფეში შედის სექტემბრის ბოლოს. სუსტ გამძლეობას იჩენს სოკოვან დაავადებათა მიმართ. შეიძლება გამოყენებულ იქნეს საბრენდე სპირტის დასამზადებლად. საკოლექციო ჯიში.

სიმონასეული ადგილობრივი ვაზის ჯიშია, კერძოდ კახეთიდან; იძლევა მაღალი ხარისხის სუფრის წითელ ღვინოს, რომელსაც აქვს  ინტენსიური შეფერვა, საშუალო სხეული, ჰარმონიული გემო და ჯიშური არომატი. კახურ წითელყურძნიან ჯიშებს შორის სიმონასეულის ღვინოს საფერავის შემდეგ ხარისხით პირველი ადგილი უკავია. ის საშუალოზე უკეთ უძლებს ჭრაქს და ნაცარს, ასევე ზამთრის ყინვას. საკოლექციო ჯიში.

საფერავი საქართველოს სტანდარტული, ფართოდ გავრცელებული ვაზის ჯიშია, იგი ერთ_ერთი საუკეთესო წარმომადგენელია ვაზის წითელი ჯიშების მსოფლიო ასორტიმენტისა. განსაკუთრებით მაღალი ღირსების სუფრის წითელ ღვინოს საფერავი იძლევა თავის სამშობლოში, კახეთში.

საუკეთესო მასალას იძლევა ყველა ტიპის ღვინისათვის. მას აქვს ინტენსიური მუქი ბროწეულის ფერი, ზომიერი სიმაგრე, ენერგია, სისრულე და სიხალისე, აგრეთვე თავისებური ჯიშური არომატი და ძლიერი ბუკეტი. შედარებით უფრო რბილი, სრულ ჰარმონიული, ხავერდოვანი ღვინოები დგება ალაზნის მარცხენა მხარეს, კავკასიონის მთისწინა ზოლში, საშუალო ჩონჩხიან ალუვიურ-კარბონატულ და ალუვიურ- არაკარბონატულ ნიადაგებზე. ადგილობრივი, კახური ტიპის საუკეთესო, სხეულით მეტად მდიდარ, სრულ წითელ ღვინოებს საფერავი იძლევა სოფლების კარდანახისა და ბაკურციხის მიდამოებში (გურჯაანის მუნიციპალიტეტი) ძირითადად ყავისფერ და მუქ ყავისფერ ტყის ნიადაგებზე.

ჭრაქსა და ნაცარს საფერავი შედარებით კარგად უძლებს. ფილოქსერის მიმართ სუსტ გამძლეობას ამჟღავნებს და პირველ რიგში მისგან ზიანდება. ახასიათებს მიდრეკილება ჭარბი ყვავილცვენისაკენ. ყინვას შედარებით კარგად უძლებს, თუმცა რქაწითელთან და მწვანე კახურთან შედარებით ნაკლებ ყინვაგამძლეა.

საფერავი ბუდეშურისებური ადგილობრივი ვაზის ჯიშია, კერძოდ კახეთიდან, სინონიმებია: საფერავი ბუდეშური, გრძელმარცვალა საფერავი. მისგან იწარმოება მაღალხარისხიანი სუფრის წითელი ღვინო. სავარაუდოდ საფერავი ბუდეშურისებური წარმოადგენს საფერავის ჯიშის ერთ-ერთ ვარიაციას. საფერავისაგან განსხვავებით, მარცვალი უფრო მოგრძო აქვს და ადრე მწიფდება. ახასიათებს საშუალო ან საშუალოზე ძლიერი ზრდა-განვითარება. ყურძენი სრულ  სიმწიფეში შედის სექტემბრის შუა რიცხვებიდან. შედარებით გამძლეა ზამთრის ყინვებისა და სოკოვან დაავადებათა მიმართ. მცირედ გავრცელებული ჯიში.

ჟღია ადგილობრივი წარმოშობის ვაზის ჯიშია, კერძოდ კახეთიდან. მისგან წარმოებული სუფრის ღვინო ხასიათდება ვარდისფერი შეფერილობით, ალკოჰოლის დაბალი შემცველობით, სასიამოვნო გემოთი. შედარებით გამძლეა სოკოვანი დავადების მიმართ. გარემო პირობებს ადვილად ეგუება. საკოლექციო ჯიში.

კუმსი შავი ადგილობრივი ვაზის ჯიშია, კერძოდ კახეთიდან, იგი იძლევა სუფრის წითელ ღვინოს, რომელსაც ახასიათებს სუსტი შეფერვა, საშუალო სხეული და დაბალი ალკოჰოლის შემცველობა. გემო ჰარმონიულია, ჯიშური არომატი საკმაოდ სუსტადაა გამოხატული. სოკოვანი დაავადებების მიმართ საშუალოზე უკეთ გამძლეა – მეტად ჭრაქის, ვიდრე ნაცრის მიმართ. საკოლექციო ჯიში.

იყალთოს წითელი ადგილობრივი ვაზის ჯიშია, კერძოდ კახეთიდან, მისგან წარმოებული მშრალი წითელი სასუფრე ღვინო შუალედური ხარისხისაა, ამიტომ მიზანშეწონილია მისი გამოყენება კუპაჟისათვის. საშუალო სიმწიფის პერიოდის საღვინე ჯიშია. რქის მომწიფება -კარგი. ზრდის სიძლიერე – საშუალო. ჭრაქის მიმართ შედარებით გამძლეა, ნაცრის მიმართ შედარებით მგრძნობიარეა. ერთეული ძირების სახით არსებობდა თელავისა და ახმეტის ვენახებში. საკოლექციო ჯიში.

თავკვერი დიდმარცვალა ადგილობრივი ვაზის ჯიშია კახეთიდან. იგი იძლეოდა წითელ, ე.წ. ორდინალურ სუფრის ღვინოს. ღვინო  მცირესხეულიანია, მსუბუქი. სოკოვანი დაავადებების მიმართ მისი გამძლეობა შეფასებულია საშუალოდ, მათ შორის ნაცრის მიმართ გამძლეობა საშუალოზე სუსტია, ჭრაქის მიმართ კი -საშუალო. საკოლექციო ჯიში.

ვარდისფერი ადგილობრივი ვაზის ჯიშია, კერძოდ კახეთიდან, იგი წარმოადგენს მაღალი ხარისხის სადესერტო ყურძენს. არის ტრანსპორტაბელური, ინახება.  სოკოვანი დაავადებების მიმართ გამძლეობა შეფასებულია საშუალოდ – აქედან ჭრაქის მიმართ გამძლეობა საშუალოა, ხოლო ნაცრის მიმართ – საშუალოზე მაღალი. საკოლექციო ჯიშია.

გაბაშა ადგილობრივი ვაზის ჯიშია, კერძოდ კახეთიდან და რაჭა-ლეჩხუმიდან. მისგან იწარმოება სუფრის მშრალი წითელი ღვინო. გაბაშას ახასიათებს საშუალო ზრდა-განვითარება და კარგი მოსავლიანობა. ყურძენი სრულ  სიმწიფეში შედის ოქტომბრის ბოლოს. სოკოვან დაავადებათა მიმართ საშუალო გამძლეობას იჩენს. შეიძლება გამოყენებულ იქნეს, როგორც საკუპაჟე მასალა, მშრალი სუფრის ღვინოების და საბრენდე სპირტის დასამზადებლად. საკოლექციო ჯიში.

წითელი ბუდეშური ადგილობრივი, იშვიათად გავრცელებული, მაგრამ პერსპექტიული ვაზის ჯიშია, იძლევა კარგი ღირსების სასუფრე ყურძენს. მოსახლეობაში წითელი ბუდეშური ცნობილია აგრეთვე შავი ბუდეშურის სახელწოდებითაც. წითელი ბუდეშური ადგილობრივი ვაზის ჯიშია, იგი წარმოშობილია კულტურული ვაზის ჯიშების ფორმათა წარმოქმნის ადგილობრივი კერიდან.

აღმოსავლეთ საქართველოს სასუფრე ყურძნის ჯიშებიდან იგი საგრძნობლად გამოირჩევა მტევნების ლამაზი გარეგნული შეხედულებით. მისგან წარმოებული ღვინო ხასიათდება ჰარმონიული გემოთი და სასიამოვნო არომატით. მიეკუთვნება საშუალო სიმწიფის პერიოდის სასუფრე ჯიშების ჯგუფს. რქის მომწიფება კარგი. ზრდის სიძლიერე საშუალოზე მეტი. გამძლეობა სოკოვან ავადმყოფობათა მიმართ დამაკმაყოფილებელია. ზამთრის ყინვებისა და გვალვის მიმართ წითელი ბუდეშური საშუალო გამძლეობით ხასიათდება.

იხვი ადგილობრივი მცირედ გავრცელებული სტანდარტული ვაზის ჯიშია. იძლევა მაღალხარისხოვან საფრის თეთრ ღვინოს, ხოლო ზოგიერთ მიკრორაიონში მაღალხარისხოვან სადესერტო ღვინოს. ლიტერატურულ წყაროებში ხიხვის სინონიმები არ არის ცნობილი. თელავისა და ახმეტის რაიონებში ჯიში ატარებს “ჯანანურას” სახელოწოდებას, რომელიც მიღებული აქვს მას ახმეტის რაიონის სოფელ ჯანაანიდან, ხოლო გურჯაანისა და სიღნაღის რაიონებში – ხიხვის სახელწოდებას. მათი იგივეობა ჩვენ მიერ დადგენილია ვაზისუბნის საკოლექციო ნაკვეთზე, სოფ. რუისპირიდან (თელავის რ-ნი) და კარდანახიდან (გურჯაანის რ-ნი) ჩამოტანილი ვაზების შედარებით.

ევროპული სუფრის ღვინო ღია ჩალისფერია, გამჭვირვალე, აქვს სასიამოვნო ჯიშური არომატი, ნაზი, სრული და ჰარმონიული გემო. კახურად დაყენებული კი – მუქი ჩალისფერია, საკმაოდ სხეულიანი, სრული და ჰარმონიული. კარდენახის რაიონში მოყვანილი ყურძნისაგან შექმნილი იყო სადესერტო ღვინო „ხიხვი“, რომელიც იყო მუქი ქარვისფერი, ჰარმონიული, ტოკაის ტიპის ღვინისათვის დამახასიათებელი ბუკეტით, 13% ალკოჰოლის, 5-7% საერთო მჟავიანობისა და 24% შაქრის შემცველობით.

ხიხვის გამძლეობა ნაცრის მიმართ სუსტი, ხოლო ჭრაქის მიმართ საშუალოა. ზრდის სიძლიერე საშუალოა. საადრეო სიმწიფის სხვა კახურ ჯიშებთან შედარებით.

ჭროღა ყურძენი ადგილობრივი, ნაკლებად გავრცელებული ვაზის ჯიშია, კერძოდ კახეთიდან. ძირითადად გამოყენებული იყო საბრენდე სპირტების დასამზადებლად, ასევე სხვა ჯიშებთან სეპაჟით თეთრი ღვინოების დასაყენებლად. ჯიშური ღვინო არის მასობრივი მოხმარების, საშუალო ხარისხის. ჯიში სოკოვან დაავადებათა მიმართ ხასიათდება საშუალო გამძლეობით. მიეკუთვნება საშუალო სიმწიფის პერიოდის საღვინე ჯიშს. სიმწიფე დგება სექტემბრის მეორე ნახევარში (თელავი). რქის მომწიფება კარგი. ზრდის სიძლირე საშუალო. ადგილობრივი მნიშვნელობის ჯიშია.

წნორის თეთრი ადგილობრივი ვაზის ჯიშია კახეთიდან, იგი წარმოადგენს თეთრ სასუფრე და საკუპაჟე ღვინოს რქაწითელთან ერთად. სოკოვან-დაავადებათა მიმართ ახასიათებს საშუალო გამძლეობა. საშუალო-საგვიანო სიმწიფის პერიოდისაა. რქის მომწიფება კარგია. ზრდის სიძლიერე საშუალოზე ძლიერი. საკოლექციო ჯიში.

ძაღლიარჭამა ყურძენი ადგილობრივი, ვაზის ჯიშია, კახეთიდან. იძლევა სუფრის მშრალ ღვინოს და ადგილობრივი მოხმარების სასუფრე ყურძენს. კახეთის ვაზის სხვა ჯიშებთან შედარებით, საშუალო გამძლეობით ხასიათდება სოკოვანი დავადებების მიმართ. წარმოადგენს საკოლექციო ჯიშს.

მხარგძელი ყვითელი ყურძენი ადგილობრივი,  ვაზის ჯიშია, კერძოდ კახეთიდან. იგი წარმოადგენს საშუალო ღირებულების  სუფრის  ღვინოს. ღვინო ჩალისფერია, კარგად გამოხატული ჯიშური არომატით, საშუალო სხეულით, აქვს ნაზი და ჰარმონიული გემო.  გამოიყენება ადგილობრივი მოხმარების სასუფრე ყურძნადაც.  სოკოვანი დავადებების მიმართ ჯიშის გამძლეობა შეფასებულია საშუალოდ როგორც ჭრაქის, ისე ნაცრის მიმართ.

ქისი ნაკლებად გავრცელებული კახური ვაზის ჯიშია, იძლევა მაღალხარისხოვან სუფრის თეთრ ღვინოს.  ევროპულად დაყენებული მოყვითალო ჩალისფერია, ოქროსფერი იერით. არომატი კარგადაა გამოსახული, ნაზი, სასიამოვნო, ხოლო გემო სრული, ჰარმონიული აქვს. კახურად დაყენებული ღვინო უფრო მაღალი ღირსებისაა – იგი მუქი ჩალისფერია, კარგად გამოსახული ხილის სასიამოვნო არომატით, ნაზი, სრული, შინაარსიანი, გემო ჰარმონიული და ხავერდოვანი. მიიღება ძალიან კარგი ხარისხის სადესერტო ღვინოები.

კარგად უძლებს გვალვას და ხასიათდება კარგი ყინვაგამძლეობით. ნაცრის მიმართ სუსტ გამძლეობას ამჟღავნებს. აქვს მიდრეკილება მარცვლების ობით დაფარვისაკენ, განსაკუთრებით წვიმიან შემოდგომაზე. მსხმოიარობის კოეფიციენტი საშუალოდ 1,2-ს შეადგენს.

სირგულა ყურძენი ადგილობრივი ვაზის ჯიშია, კახეთიდან. იძლევა ადგილობრივი მოხმარების ხარისხიან სუფრის ყურძენს. არ გამოირჩევა  მაღალი  ტრანსპორტაბელურობით. სოკოვანი დავადებების მიმართ საშუალოდ გამძლეა ჭრაქის მიმართ მისი გამძლეობა შეფასებულია საშუალოდ, ხოლო ნაცრის მიმართ საშუალოზე მცირედ. საკოლექციო ჯიში.

საფენა ყურძენი ადგილობრივი  ვაზის ჯიშია, კახეთიდან. გამოიყენება მშრალი თეთრი ღვინოების დასამზადებლად მწვანე კახურთან და რქაწითელთან ერთად – მისგან იშვიათად ამზადებენ ჯიშურ ღვინოს. ღვინო შეიძლება იქნეს დახასიათებული როგორც რბილი, საშუალოდ ექსტრაქტული, ჰარმონიული, კარგად გამოხატული ჯიშური არომატით. საშუალო ხარისხით ზიანდება ჭრაქით და ძლიერად – ნაცრით. გვალვა- და ყინვაგამძლეობა, მრავალწლიანი დაკვირვებების თანახმად, დამაკმაყოფილე-ბელია. რქების მომწიფების ხარისხი კარგია. ზრდის სიძლიერე – საშუალო. სიმწიფის პერიოდი სექტემბრის შუა რიცხვებში. წარმოადგენს საკოლექციო ჯიშს.

რქაწითელი საქართველოს სტანდარტული, ფართოდ გავრცელებული ვაზის ჯიშია. ყველაზე დიდი ფართობი მას კახეთში უჭირავს. იძლევა მაღალხარისხოვან ევროპულ და კახური ტიპის სუფრის თეთრ ღვინოს, მაგარ და სადესერტო ღვინომასალას და ადგილობრივ მნიშვნელობის კარგი ღირსების სუფრის ყურძენს.

მარცვლის სასურველი წვნიანობა, წვენის მაღალი შაქრიანობა, საკმაო მჟავიანობა და სასიამოვნო არომატი განაპირობებს რქაწითლის ძირითად გამოყენებას სუფრის ღვინოების დასაყენებლდ. ღვინოს ახასიათებს თავისებური ხილის ბუკეტი, სინაზე, სიმსუბუქე, ჰარმონიულობა და სასიამოვნო გემო. კახეთის სხვადასხვა კუთხეში რქაწითლისაგან სხვადასხვა ტიპის ღვინოები მიიღება: ევროპული ტიპის ღვინოებიდან გამორჩეულია კონდოლის, წინანდლის, კისისიხევის, ქვემო ხოდაშნის, ვაზისუბნის და მუკუზნის თეთრი სუფრის ღვინოები – ცნობილი ღვინოა ადგილწარმოშობის კონტროლირებადი დასახელების „წინანდალი“, სადაც რქაწითელი კახურ მწვანესთან ერთად მონაწილეობს (75% რქაწითელი + 15% მწვანე კახური). საუკეთესოა ქვევრში დაყენებული რქაწითლის ღვინოები გურჯაანიდან, სიღნაღიდან და სხვა რაიონების ადგილებიდან.

სოკოვან დაავადებათა მიმართ დამაკმაყოფილებელი გამძლეობისაა – ჩვეულებრივ, იგი ჭრაქს უკეთ უძლებს, ვიდრე ნაცარს. ზამთრის ყინვებს უდავოდ კარგად იტანს. ახასიათებს გარემო პირობებისადმი შეგუების კარგი უნარი. ყურძენს სასუფრე ყურძნადაც იყენებენ. იძლევა მაღალი ღირსების უალკოჰოლო წვენს. გამოვლენილია რქაწითლის ვარდისფერმარცვლიანი ვარიაცია, რომელიც 1948 წელს იქნა აღმოჩენილი ვ. ლოლაძის მიერ.

მხარგრძელი ადგილობრივი ვაზის ჯიშია, კახეთიდან, მისგან მზადდება ევროპული ტიპის  სუფრის მშრალი ღვინო. ხასიათდება ღია ჩალისფერით, სუსტი ჯიშური არომატითა და ნაზი გემოთი. გამოირჩევა სოკოვანი დაავადებებისა და გარემო პირობების მიმართ შედარებით კარგი გამძლეობით. ჭრაქის მიმართ მისი გამძლეობა შეფასებულია საშუალოდ, ნაცრის მიმართ მისი გამძლეობა საშუალოზე დაბალია. ჯიში უძლებს ყურძნის ჭიას, ფილოქსერის მიმართ მისი გამძლეობა, რქაწითელთან შედარებით, დაბალია. წარმოადგენს საკოლექციო ჯიშს.

მირზანული თეთრი ადგილობრივი ვაზის ჯიშია, კახეთიდან; იგი იძლევა სუფრის მშრალ ღვინოს. ღვინო ხასიათდება ღია ჩალისფერით, სუსტად გამოსახული ჯიშური არომატით, სასიამოვნო გემოთი, მცირესხეულიანობით. საშუალოდ გამძლეა სოკოვანი დაავადებების მიმართ – შედარებით უკეთ უძლებს ჭრაქს, ვიდრე ნაცარს. წარმოადგენს საკოლექციო ჯიშს.

კურკენა ადგილობრივი ვაზის ჯიშია, კახეთიდან, მისგან მზადდება სუფრის თეთრი ღვინო. დამახასიათებელია საშუალო სხეული, ალკოჰოლის დაბალი შემცველობა, ჯიშური არომატი. გამოიყენება ადგილობრივი მნიშვნელობის სასუფრე ყურძნადაც. სოკოვანი დაავადებების მიმართ გამძლეობა საშუალოა, ნაცრის მიმართ – საშუალოზე სუსტი. წარმოადგენს საკოლექციო ჯიშს.

კუმსი თეთრი ადგილობრივი ვაზის ჯიშია, კახეთიდან, გამოიყენებოდა ე.წ. ორდინალური ტიპის სუფრის ღვინის დასამზადებლად. ღვინო ჩალისფერი, სუსტად გამოსახული ჯიშური არომატით, დამახასიათებელია საშუალოზე მცირე ალკოჰოლის შემცველობა და სხეული, სასიამოვნო გემო და მჟავიანობა. მოსავალს იძლევა ადრე; სოკოვანი დაავადებების მიმართ გამძლეა – კარგად უძლებს ჭრაქს და საშუალოდ ნაცარს. ფილოქსერას მიმართ ახასიათებს საშუალო გამძლეობა. იწურება ძირითადად რქაწითელსა და მწვანესთან ერთად. წარმოადგენს საკოლექციო ჯიშს.

მწვანე კახეთის სტანდარტული ვაზის ჯიშია, იძლევა ევროპული და კახური ტიპის მაღალხარისხოვან თეთრ სუფრის ღვინოს. სახელწოდება მიღებული აქვს მწიფე მარცვლების მოყვითალო-მწვანე ფერის გამო. მევენახეობის სპეციალურ ლიტერატურაში და ადგილობრივ მევენახეთა გადმოცემით მწვანე ძველად ბევრი სხვა (დამატებითი) სახელითაც ყოფილა ცნობილი, როგორიც არის: მწვანე, ნაბადა მწვანე, მჭკნარა.

მწვანე მაღალახარისხოვანი საღვინე ჯიშია. კახეთის თეთრი ჯიშებიდან მწვანე ყველაზე უფრო ნაზ და არომატულ სასუფრე ღვინოს იძლევა. მისგან მზადდება როგორც ევროპული, ასევე კახური ტიპის მაღალხარისხოვანი ღვინოები. იყენებენ სხვა ჯიშის ღვინოების გასაუმჯობესებლად. შედის ადგილწარმოშობის კონტროლირებადი ზონის „მანავის“ (75% მწვანე კახური + 15% რქაწითელი) და „წინანდალის“ შემადგენლობაში (15%-მდე მწვანე კახური + 75% რქაწითელი). ღვინოს ახასიათებს ციტრუსის არომატი, ტროპიკული ხილის ტონები, მაღალი ალკოჰოლის შემცველობა და მჟავიანობა. ქართული ღვინის კომპანიები ამზადებენ ევროპული ტიპისა და ქვევრის ღვინოს.

კახური წამყვანი ჯიშებს შორის მწვანე ყველაზე ნაკლებად უძლებს ნაცარს, ხოლო ვაზის ჭრაქს – უკეთესად. საშუალო ზრდის სიძლიერის ჯიშია. ფართოდაა გავრცელებული საქართველოში და მის ფარგლებს გარეთ.

კახური მცვივანი ადგილობრივი მცირედ გავრცელებული ვაზის ჯიშია, მისი სინონიმებია მამალი მცვივანი, დედალი მცვივანი და მცვივანი. მისგან წარმოებული ღვინო ხასიათდება ღია ჩალისფერი, გამჭვირვალე, მცირესხეულიანი, სპეციფიკური ჯიშური არომატით, ნაზი და ჰარმონიული გემოთი. მცვივანი საშუალო ზრდის, მაღალმოსავალიანი, სიმწიფის მესამე  პერიოდის ვაზის ჯიშია. მსხმოიარობაში ადრე შედის. ხასიათდება ყინვებისა და სოკოვან დაავადებათა, განსაკუთრებით ნაცრის მიმართ მაღალი გამძლეობით, ყურძნიდან ღვინის მაღალი გამოსავალით. პერსპექტიულია ყურძნის წვენის, საკონიაკე ღვინომასალებისა და კახური ტიპის, ტრადიციული ქვევრის ღვინის  დასამზადებლად.

ინგილოური ადგილობრივი ვაზის ჯიშია, კახეთიდან, მისგან მზადდება ევროპული ტიპის ნაზი, მცირესხეულიანი, თეთრი სუფრის ღვინო, რომელიც ქარვისფერია, გამჭირვალე, აქვს ნაზი, ჰარმონიული გემო. წარმოადგენს საკოლექციო ჯიშს. სოკოვანი დავადებების მიმართ საშუალო გამძლეობისაა. ჭრაქის მიმართ გამძლეობა შეფასებულია საშუალოდ, ნაცრის მიმართ – საშუალოზე მცირედ.

ზაქათალის თეთრი ადგილობრივი ვაზის ჯიშია, კერძოდ კახეთიდან, იგი  გამოიყენება სუფრის თეთრი მშრალი ღვინის დასაყენებლად და წარმოადგენს საკოლექციო ჯიშს. ზაქათალის თეთრი სოკოვან დაავადებათა მიმართ საშუალო გამძლეობისაა. რქა ღია ყავისფერი, მუქი ყავისფერი ზოლებით, მუხლთაშორისების სიგრძე 10-12 სმ. ერთეული ძირების სახით გავრცელებული იყო ზაქათალის ვენახებში. საშუალო პერიოდის სიმწიფის ჯიშია.

გრძელმტევანა ნაკლებად გავრცელებული პერსპექტიული ვაზის ჯიშია, იგი იძლევა მაღალი ხარისხის სუფრის თეთრ ღვინოს. მევენახეობის სპეციალურ ლიტერატურაში გრძელმტევანა ცნობილია ტყის ვაზის სახელწოდებით. გრძელმტევანა პირველად გამოვლინდა საქართველოში გავრცელებული ვაზის ჯიშების ექსპედიციური შესწავლ-შეგროვების დროს _ 1933 წელს. იგი აღწერილია ტყის ვაზის სახელწოდებით სოფ. ბოდბისხევში (სიღნაღის რ-ნი) მ. ციბუკაშვილის საკარმიდამო ნაკვეთზე.

გრძელმტევანა საშუალო მოსავლიანი ვაზის ჯიშია. მისგან მზადდება სუფრის ღვინო, ნაწილობრივ იგი შეიძლება გამოყენებული იქნეს, როგორც ადგილობრივი მნიშვნელობის სასუფრე ყურძენი.

ბეგლარის ყურძენი ადგილობრივი, ნაკლებად გავრცელებული ვაზის ჯიშია, კერძოდ კახეთიდან, იგი გამოირჩევა მაღალი მოსავლიანობით და გამოიყენება სუფრის თეთრი მშრალი და საკუპაჟე ღვინოების დასაყენებლად. იგი წარმოადგენს საგვიანო სიმწიფის საღვინე ჯიშს. ზრდის სიძლიერე საშუალო. სოკოვან დაავადებათა მიმართ ახასიათებს საშუალო გამძლეობა.

ჩიტისთვალა ადგილობრივი, ნაკლებად გავრცელებული ვაზის ჯიშია, იგი იძლევა ხარისხოვან სუფრის თეთრ და სადესერტო ღვინოს. ჯიშის მცირე გავრცელების გამო სინონიმები, როგორც ადგილობრივ მევენახეთა შორის, ისე მევენახეობის ლიტერატურულ წყაროებში ცნობილი არაა. ჩიტისთვალა წარმოქმნილია კულტურულ ვაზის ჯიშების ფორმათა წარმოშობის ადგილობრივ კერიდან. სახელწოდება `ჩიტისთვალა – ჯიშს შერქმეული აქვს თავისი მარცვლის ფორმისა და სიმსხოს გამო, რომელიც სხვა ჯიშების მარცვალთან შედარებით, მართლაც, ჩიტის თვალივით მრგვალი და წვრილია. ამჟამად ჩიტისთვალა გავრცელებულია კახეთში, ძირითადად, გურჯაანის, თელავისა და სიღნაღის რაიონებში, უფრო ხშირად ნარევის სახით.